Sốt xuất huyết: nguyên nhân - triệu chứng và điều trị | Trung cấp y tế Hà Nội

Sốt xuất huyết: nguyên nhân – triệu chứng và điều trị

Một trong các môn học trong trường trung cấp y tế đối với các chuyên ngành y sĩ, y tá là y tế cộng đồng và các bệnh lý thường gặp. Trong đó những bài học về căn bệnh sốt xuất huyết luôn chiếm thời lượng hơn các bài học về bệnh khác bởi vì đây là một bệnh rất dễ gặp và có thể gây nên những hậu quả nghiêm trọng.

trung-cap-y-sot-xuat-huyet

Qua bài giảng của các giảng viên trung cấp y và thực tế, dưới đây xin nói một cách đơn giản và ngắn gọn về căn bệnh sốt xuất huyết để các bạn biết nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách phòng chống, điều trị.

Nguyên nhân của sốt huyết:

Nguyên nhân của bệnh truyền nhiễm này là do nhiễm virus. Virus truyền

từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes Aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu. Muỗi có các vằn đen ở bụng, khi chích thì muỗi hướng bụng xuống dưới.

Bệnh xảy ra quanh năm nhưng thường gia tăng vào các tháng mùa mưa.

Triệu chứng nhận biết sốt xuất huyết:

Bệnh sốt xuất huyết tuy rằng nguy hiểm nhưng không quá khó điều trị hoặc bắt buộc phải nhập viện nếu như có biện pháp nhận biết để điều trị kịp thời. Đa số những trường hợp nguy hiểm là do để bệnh tự do biến chứng và đưa vào viện muộn.

Để nhận biết bệnh cần phải chú ý đến các điểm sau

Nếu như nhà hoặc cộng đồng có người bị sốt xuất huyết thì khi bị sốt phải nghĩ ngay đến sốt xuất huyết.

Thông thường sốt xuất huyết cần phải được xác định trong 3 ngày đầu tiên kể từ khi khởi sốt. Chẩn đoán sớm chủ yếu dựa vào các triệu chứng (lâm sàng) của bệnh nhân.

Ngày thứ 1:  Bệnh nhân sốt cao, đột ngột, liên tục, sốt không ớn lạnh, mặt ửng đỏ, họng đỏ không đau. Không cần làm xét nghiệm vì lúc này các xét nghiệm đều bình thường. Cần dặn dò bệnh nhân đến tái khám hàng ngày để theo dõi các dấu hiệu khác.

Ngày thứ 2: Bệnh nhân tiếp tục sốt cao, liên tục. Hãy cố gắng tìm các dấu hiệu xuất huyết trên cơ thể  như xuất huyết dưới da trên bụng, tay chân, mí mắt, cổ. Trong trường hợp không thấy dấu xuất huyết tự nhiên thì chúng ta làm dấu xuất huyết nhân tạo, tức là làm dấu dây thắt bằng cách lấy máy đo huyết áp đo cho em bé, giữ mức huyết áp trung bình giữa huyết áp tối đa và tối thiểu trong 5 phút, sau đó xem trên tay có dấu xuất huyết dưới da hay không? Dấu “dây thắt” dương tính là có 5 nốt xuất huyết dưới da trở lên trên một diện tích da là 1cm2. Xét nghiệm máu trong ngày thứ 2 cũng chưa thay đổi rõ ràng nên cũng không cần làm.

Ngày thứ 3:  Dấu hiệu sốt xuất huyết trở nên rõ ràng hơn rất nhiều. Bệnh nhân vẫn còn sốt cao, có thể xuất huyết da, niêm mạc. Khi xuất huyết dưới da, bệnh nhân có nốt xuất huyết rải rác hoặc chấm xuất huyết thường ở mặt trước 2 cẳng chân và mặt trong 2 cánh tay, bụng, đùi, mạng sườn hoặc mảng bầm tím. Khi xuất huyết ở niêm mạc, bênh nhân bị chảy máu mũi, lợi, đôi khi xuất huyết ở kết mạc, tiểu ra máu.. Nếu là nữ trên tuổi dậy thì hỏi thêm về kinh nguyệt có ra huyết bất thường không? Bệnh nhân có thể cảm giác khó chịu, đau bụng nhợn ói. Hãy làm xét nghiệm máu, kết quả máu nếu có Hct tăng 39-40%, tiểu cầu giảm dưới 150.000 tế bào/mm3 là chẩn đoán sốt xuất huyết chính xác đến trên 90%. Test nhanh sốt xuất huyết có thể làm trong ngày này.

Sang ngày thứ 4, thứ 5 các triệu chứng rõ ràng nhất.

Như vậy để chẩn đoán sớm sốt xuất huyết là trong 3 ngày đầu tiên chúng ta lưu ý kỹ về các triệu chứng của người ốm. Đối với các bệnh nhi các bà mẹ phải nhớ ngày khởi phát sốt của con, các dấu hiệu của con để báo bác sĩ và tập trung các trẻ có dấu hiệu đã kể ở trên để sớm nhận ra bệnh sốt xuất huyết.

Hãy đưa trẻ đến khám bệnh hàng ngày và bất cứ khi nào trẻ có dấu hiệu khác thường như: Lừ đừ, ói nhiều, đau bụng nhiều, chảy máu nhiều, tay chân mát lạnh. Chẩn đoán sớm, đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời thì điều trị sốt xuất huyết sẽ đạt kết quả tốt nhất.

Cách điều trị sốt xuất huyết tại nhà:

Sốt xuất huyết được chia làm 4 độ, trong đó hai độ đầu tiên có thể điều trị tại nhà nhưng nếu sốt đến độ ba trở lên (có dấu hiệu suy tuần hoàn, mạch nhanh nhỏ, huyết áp kẹt, hạ huyết áp kèm theo các triệu chứng như da lạnh, ẩm, bứt rứt hoặc vật vã, li bì) cần phải đưa người bênh đến tạm y tế gần nhất.

Khi bệnh nhẹ, bệnh nhân có thể điều trị tại nhà. Nếu sốt cao trên 39 độ C nên cho bệnh nhân uống thuốc hạ nhiệt, nới lỏng quần áo và lau mát bằng nước ấm. Thuốc hạ nhiệt chỉ được dùng là paracetamol đơn chất, liều dùng từ 10-15 mg/kg cân nặng/lần, cách nhau mỗi 4-6 giờ. Chú ý: Tổng liều paracetamol không quá 60 mg/kg cân nặng/24 giờ. Cấm dùng aspirin (acetyl salicylic acid), analgin, ibuprofen để điều trị vì có thể gây xuất huyết, toan máu.

Bệnh nhân có thể bù dịch sớm bằng đường uống: Khuyến khích người bệnh uống nhiều nước oresol hoặc nước sôi để nguội, nước trái cây (nước dừa, cam, chanh…) hoặc nước cháo loãng với muối. Nên chú ý xem xét truyền dịch nếu người bệnh sốt đột ngột từ 2 đến 7 ngày, không uống được, nôn nhiều, có dấu hiệu mất nước, lừ đừ, dung tích hồng cầu tăng cao mặc dù huyết áp vẫn ổn định. Dịch truyền bao gồm: Ringer lactat, NaCl 0,9% (những trường hợp này phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa). Ở bệnh nhân trên 15 tuổi, có thể xem xét ngừng truyền dịch khi hết nôn, ăn uống được.

Cho đến hiện nay bệnh sốt xuất huyết vẫn chưa có vacxin phòng chống, biện pháp phòng bệnh duy nhất là vệ sinh nơi ở để chống lại muỗi đốt truyền nhiễm. Ở nước ta mỗi năm đều có nhiều trường hợp thiệt mạng do căn bệnh dịch này gây nên.

 

Để lại một trả lời

Địa chỉ email sẽ không được công bố. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đăng ký nhập học

Tên của bạn (bắt buộc):

Địa chỉ Email (bắt buộc):

Số điện thoại liên hệ (bắt buộc):

Ngành học (bắt buộc):

Hệ (bắt buộc):

Địa chỉ nhận giấy báo nhập học(bắt buộc):

Yêu Cầu Khác:

Đăng ký tài khoản
Tên đăng nhập: *
Mật khẩu: *
Nhập lại mật khẩu: *
Tên hiển thị: *
Tên thật:
Số điện thoại:
Email: *
Ảnh đại diện
Vui lòng nhập đầy đủ vào phần có dấu *